Phân Loại Thế Giới Sống

Trên hành tinh của chúng ta có hàng triệu sinh vật sống nhưng các em có biết tại sao chúng được chia thành 5 giới sinh vật không? Động vật và thực vật có thể nhìn thấy bằng mắt thường; nhưng những sinh vật khác như vi khuẩn chỉ có thể được nhìn thấy dưới kính hiển vi. Chúng mình hãy cùng đi sâu tìm hiểu về 5 giới này nhé!

Phân Loại Thế Giới Sống

Không ai biết chắc chắn khi nào và bằng cách nào sự sống lại bắt đầu trên Trái đất, nhưng ông Aristotle đã quan sát cách đây 2.400 năm rằng tất cả sự đa dạng sinh học trên trái đất đều có nguồn gốc động vật hoặc thực vật. Quan sát ban đầu này của nhà triết học cổ đại đã được mở rộng vào thế kỷ 19 và thế kỷ 20 với sự phát hiện ra các giới sinh vật mới, cụ thể là 5 giới được công nhận rộng rãi ngày nay, bao gồm 8,7 triệu loài sinh sống trên Trái đất.

Giới sinh vật là gì?

Giới sinh vật là cách mà các nhà khoa học phân loại các sinh vật sống theo tổ tiên của chúng trong quá trình tiến hóa. Điều này có nghĩa là tất cả các loài tạo thành 5 nhóm lớn này đều có tổ tiên chung và do đó có chung một số gen di truyền và thuộc cùng một nguồn gốc. Chúng tạo thành “Vương quốc” của các loài sinh vật có đặc điểm chung – gọi là GIỚI (Kingdom).

Giới là đơn vị phân loại lớn nhất.  Trong hệ thống phân loại gồm giới – ngành – lớp – bộ – họ – chi (giống) – loài. Chúng tuân theo một trật tự phân cấp và phụ thuộc vào nhau. Giới bao gồm các ngành, ngành bao gồm các lớp, lớp bao gồm các bộ, bộ bao gồm các họ, họ bao gồm các chi và chi bao gồm các loài.

Tiêu chí phân biệt giới sinh vật

Tất cả các sinh vật trong một giới cụ thể đều có những đặc điểm giống nhau về sự sinh trưởng và hoạt động sống của chúng. Sau đây là một vài đặc điểm giúp phân loại các giới trong tự nhiên:

  • Dinh dưỡng Dinh dưỡng: Tự dưỡng (tự kiếm thức ăn) hoặc dị dưỡng (ăn các sinh vật khác).
  • tổ chức cơ thể Tổ chức tế bào: Đơn bào (chỉ có một tế bào) hoặc đa bào (có hai hoặc nhiều tế bào).
  • tế bào Loại tế bào: Sinh vật nhân thực (vật chất di truyền có màng bao bọc) hoặc sinh vật nhân sơ (không có màng).
  • hô hấp Sự hô hấp: Hiếu khí (cần oxy) hoặc kỵ khí (không sử dụng oxy).
  • sinh sản Hình thức sinh sản: Hữu tính, vô tính hoặc qua bào tử.
  • Di chuyển Khả năng di chuyển: Di chuyển hoặc sống cố định.

Sự phân loại 5 Giới

Từ năm 1866 đến năm 1969, có tổng cộng 3 giới mới đã được thêm vào giới động, thực vật ban đầu. Các giới mới bao gồm Protista (Giới nguyên sinh), Fungi (Giới nấm), Monera (Giới khởi sinh).

Số giới2345
Nhà khoa họcLinnaeusHaeckelCopelandWhittaker
Năm1735186619561969
Tên giớiGiới thực vật
Giới động vật
Giới thực vật
Giới động vật
Giới nguyên sinh
Giới thực vật
Giới động vật
Giới nguyên sinh
Giới khởi sinh
Giới thực vật
Giới động vật
Giới nguyên sinh
Giới khởi sinh
Giới nấm
Lịch sử phân loại thế giới sống
Năm Giới Sinh Vật

Giới Động vật

Giới động vật gồm những sinh vật tiến hóa nhất và được chia thành hai nhóm lớn – động vật có xương sống và động vật không xương sống. Đây là nhóm sinh vật có đặc điểm:

  • Dinh dưỡng kiểu dị dưỡng,
  • Cấu tạo cơ thể đa bào,
  • Sinh vật nhân thực,
  • Hô hấp hiếu khí,
  • Sinh sản hữu tính,
  • Và có khả năng di chuyển.

Giới động vật là một trong những giới đa dạng nhất và bao gồm các loài động vật có vú, cá, chim, bò sát, lưỡng cư, chân khớp (cua, tôm, châu chấu …), động vật thân mềm (sò, ngao, mực…) và các ngành giun (sán lá gan, giun đất…), v.v…

Ví dụ về đại diện Giới Động vật

Giới Thực vật

Các loại cây, cỏ, hoa lá và các loài thực vật khác tạo nên một phần của giới thực vật. Giới này gồm các sinh vật có đặc điểm là:

  • Dinh dưỡng kiểu tự dưỡng,
  • Cấu tạo cơ thể đa bào
  • Sinh vật nhân thực,
  •  và không có khả năng di chuyển.

Những sinh vật này có tế bào chứa xenlulozơ và chất diệp lục rất cần thiết cho sự sống trên Trái đất vì chúng giải phóng oxy thông qua quá trình quang hợp. Hình thức sinh sản của chúng có thể là:

  • Sinh sản hữu tính,
  • hoặc sinh sản vô tính.
Ví dụ về đại diện Giới Thực vật

Giới nấm

Giới nấm được dùng để chỉ các sinh vật nấm bao gồm nấm men, nấm mốc và tất cả các loại nấm. Những sinh vật này:

  • Dinh dưỡng kiểu dị dưỡng (phân giải các sinh vật sống khác),
  • Cấu tạo cơ thể đa bào,
  • Sinh vật nhân thực (chứa kitin trong thành tế bào),
  • Hô hấp hiếu khí,
  • Và sinh sản thông qua bào tử.
Ví dụ về đại diện Giới Nấm

Giới nguyên sinh

Giới này gồm các loài nguyên thủy nhất trong số các sinh vật nhân thực. Nó bao gồm những sinh vật nhân thực nhưng không được coi là động vật, thực vật hoặc nấm. Chúng gồm

  • Tảo: sinh vật nhân thực, đơn bào hay đa bào, có sắc tố quang tự dưỡng, sống trong nước.
  • Nấm nhầy: sinh vật nhân thực, dị dưỡng, sống hoại sinh.
  • Động vật nguyên sinh: rất đa dạng, cơ thể gồm một tế bào nhân thực, dị dưỡng hoặc tự dưỡng.

Vì nó không đồng nhất nên rất khó để phân loại nó, vì các thành viên của nó có rất ít điểm chung.

Ví dụ về đại diện Giới Nguyên sinh

Giới khởi sinh

Đây là giới của những sinh vật sống cực nhỏ và nhóm các sinh vật nhân sơ (vi khuẩn cổ và vi khuẩn). Nhóm này có mặt ở tất cả các môi trường sống và được tạo thành từ những sinh vật:

  • Sinh vật nhân sơ,
  • Cấu tạo cơ thể đơn bào và không có nhân xác định.

Hầu hết vi khuẩn đều:

  • Hô hấp hiếu khí
  • Và dinh dưỡng kiểu dị dưỡng,

Trong khi vi khuẩn cổ

  • Hô hấp thường kỵ khí
  • và quá trình trao đổi chất của chúng là hóa tổng hợp.
Ví dụ về đại diện Giới Khởi sinh

Kết luận

Sự phân loại của 5 giới sinh vật trong tự nhiên vẫn được chấp nhận nhiều nhất cho đến ngày nay, mặc dù những tiến bộ mới nhất trong nghiên cứu di truyền đã đề xướng những sửa đổi mới và mở lại cuộc tranh luận giữa các chuyên gia. Đó là trường hợp của giới thứ sáu do Carl Woese và George Fox đề xướng người vào năm 1977 đã chia vi khuẩn thành hai loại (Giới cổ khuẩn và Giới vi khuẩn), và giới thứ bảy của Cavalier-Smith, người đã thêm một nhóm mới vào sáu nhóm trước đó cho tảo được gọi là Chromista.

Nguồn: Tổng hợp.